Chủ động phòng, chống bệnh do virus Nipah
Thứ Sáu, 30/01/2026
Tối 27/1, Cục Quản lý khám bệnh, chữa bệnh (Bộ Y tế) có công văn hỏa tốc yêu cầu các bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế; y tế các bộ, ngành; sở y tế các tỉnh, thành phố chủ động phòng chống bệnh do virus Nipah trong các cơ sở y tế.
Công văn nêu rõ, bệnh do virus Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A, có tỷ lệ tử vong được ghi nhận dao động từ 40-75%; hiện chưa có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu. Virus lây truyền chủ yếu từ động vật sang người, hoặc tiếp xúc với vật phẩm, thực phẩm bị nhiễm virus và cũng có thể lây truyền từ người sang người (qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân); thời gian ủ bệnh trong khoảng 4-14 ngày, người nhiễm virus có thể có các triệu chứng: đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, sau đó có thể xuất hiện chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh cho thấy viêm não cấp tính.
Theo hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, từ ngày 27/12/2025 đến 26/1/2026, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah, trong đó có 2 trường hợp được xét nghiệm khẳng định, tại một bệnh viện thuộc bang Tây Bengal.
Trước nguy cơ bệnh do virus Nipah xâm nhập vào Việt Nam và để chủ động phòng chống căn bệnh này, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đề nghị các cơ sở khám bệnh chữa bệnh trực thuộc Bộ Y tế, y tế các bộ, ngành và sở y tế các tỉnh, thành phố chỉ đạo các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trực thuộc tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh, thực hiện các biện pháp phòng hộ cá nhân đối với nhân viên y tế và người tiếp xúc gần với các trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc bệnh trong cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, đặc biệt lưu ý các trường hợp mới đến từ nước đã hoặc đang có dịch trong vòng 14 ngày.
Tăng cường kiểm tra, giám sát, thực hiện kiểm soát nhiễm khuẩn tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; thực hiện cách ly nghiêm ngặt tất cả các trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc virus Nipah tại cơ sở điều trị.
Thường xuyên theo dõi, cập nhật thông tin về tình hình dịch bệnh trên thế giới, truyền thông về tình hình dịch bệnh để người dân không hoang mang, lo lắng và thực hiện tốt các biện pháp phòng bệnh. Phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh để cách ly, chẩn đoán, điều trị và kiểm soát.
1. Virus Nipah là gì?
Virus Nipah là bệnh lây truyền từ động vật sang người. Vật chủ tự nhiên của virus này là loài dơi ăn quả (hay còn gọi là con cáo bay).
2. Các con đường lây nhiễm chính:
Từ động vật sang người: Ăn các loại quả bị nhiễm dịch tiết (nước bọt, nước tiểu) của dơi hoặc tiếp xúc trực tiếp với lợn, ngựa bị bệnh.
Từ người sang người: Tiếp xúc gần với dịch cơ thể của người đang nhiễm bệnh (máu, nước tiểu, nước bọt).
3. Triệu chứng nhận biết:
Người nhiễm virus Nipah thường có các biểu hiện sau từ 5 đến 14 ngày sau khi tiếp xúc:
Sốt cao, đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng.
Trường hợp nặng: Chóng mặt, buồn ngủ, ý thức lơ mơ và có dấu hiệu viêm não cấp tính.
Một số người có thể gặp các vấn đề nghiêm trọng về hô hấp.
4. Các biện pháp phòng bệnh chủ động:
Hiện nay chưa có vaccine phòng ngừa đặc hiệu, vì vậy bà con cần thực hiện tốt các biện pháp sau:
Vệ sinh ăn uống: "Ăn chín, uống sôi". Tuyệt đối không ăn các loại quả có dấu hiệu bị chim, dơi cắn hoặc có vết trầy xước lạ.
Bảo vệ nguồn nước: Che đậy kỹ các chum, vại, bể chứa nước để tránh dịch tiết của dơi rơi vào.
Vệ sinh cá nhân: Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, đặc biệt là sau khi đi làm đồng hoặc tiếp xúc với vật nuôi.
An toàn chăn nuôi: Vệ sinh chuồng trại sạch sẽ. Nếu phát hiện gia súc (đặc biệt là lợn) có biểu hiện ốm, chết bất thường, phải báo ngay cho cán bộ thú y hoặc Trạm y tế, tuyệt đối không tự ý giết mổ.
Hạn chế tiếp xúc: Tránh tiếp xúc trực tiếp với người có triệu chứng nghi ngờ viêm não mà không có đồ bảo hộ.
LƯU Ý QUAN TRỌNG: Nếu có các triệu chứng sốt cao kèm đau đầu, khó thở, bà con cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và tư vấn kịp thời.
Vì sức khỏe của chính bạn và cộng đồng, hãy chung tay phòng chống dịch bệnh!